F.SCOTT FİTZGERALD’IN DELİCE AŞKI ZELDA’NIN BİLİNMEYEN HAYATI

zelda-sayre-fitzgerald-21920’ler sosyetesinin renkli siması, yazar Zelda Fitzgerald’ı çoğumuz ünlü ABD’li yazar F. Scott Fitzgerald‘ın psikolojik problemlerini bir türlü aşamayan eşi olarak tanıyoruz.

Aslına bakarsanız, Zelda Fitzgerald’ı bu kadar dar bir tanımlamaya sokmak fazlasıyla haksızlık olacaktır.

24 Temmuz 1920 Alabama doğumlu olan ve asıl adı Zelda Sayre olan yazar, çocukluk dönemi boyunca aile içi küçük çaplı psikolojik sorunlar yaşadı. Annesinden aşırı ilgi görmesine rağmen yargıç olan babasından tersine hiç sevgi göremedi.

Bu iki duygu karmaşası arasında büyüyen Zelda Sayre, Birinci Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru tanıştığı F. Scott Fitzgerald’dan çok etkilendi. Birbirleriyle konuşacak, paylaşacak pek çok şey bulan ikilinin birbirlerinden hoşlanmaları -belki de her ikisinin de sanata ve edebiyata olan düşkünlüğünden dolayı- zor olmayacaktı.

Zelda Sayre and F. Scott Fitzgerald pose for a photo at the Sayre home in Montgomery, Ala., in 1919, the year before they married.

Kültür seviyesi yüksek bir aileden gelen, güzelliği ve giyim tarzı ile de göz dolduran Zelda Sayre, F. Scott Fitzgerald ile 1920 yılında büyük bir aşk ile evlendi. Evlilikleri ile beraber yaşantıları, sanat ve edebiyat için büyük bir ilham kaynağı olsa da oldukça çalkantılı geçti.

great-gatsby-partyBirbirlerini ne kadar çok sevseler de evliliklerinin daha ilk senelerinde kıskançlık krizleri yaşayan F. Scott Fitzgerald’ın tavırları ilişkinin huzurunu bozdu. İkili, aile içi kavga ve gürültüyü; sigara, alkol ve çılgın partilere olan bağımlılıkları ile körüklediler. Ünlü oluşları ve yaşadıkları inişli çıkışlı ilişki haliyle basın mensuplarının da fazlasıyla ilgisini çekti. Zaman zaman da haklarında çıkan yalan haberlerle uğraşmak zorunda kaldılar.

1920 senesinde çıkardığı ilk kitap olan Cennetin Bu Yanı (This Side of Paradise)  ile başarılı bir yazar olacağının sinyallerini veren F. Scott Fitzgerald, ilerleyen senelerde de sırasıysa;

  • Benjamin Button’ın Tuhaf Hikayesi (The Curious Case of Benjamin Button)  (1921) – (1922)f-scott-fitzgerald-zelda-fitzgerald-scottie-fitzgerald-gazetede
  • Güzel ve Lanetlenmiş (The Beautiful and Damned)  (1922)
  • Muhteşem Gatsby (The Great Gatsby)  (1925)
  • Geceler Tatlıdır (Tender is the Night)  (1934)
  • Son Düş (The Love of the Last Tycoon)  (1940)

zelda_sayre-fitzgerald-3adlı kitaplarını yayınladı.  Yarattığı ana kadın karakterlerinde Zelda’dan fazlasıyla ilham alan Fitzgerald, Zelda’nın karakterinden o kadar çok beslendi ki onun günlük konuşmalarına bile kitaplarında olduğu gibi yer verdi. Bu durumun Zelda’ya mutluluk vereceği düşünülse de Zelda aksine kocası Fitzgerald’ı iğneleyici bir şekilde hırsızlık yaptığı gerekçesiyle suçluyordu. Tüm bunlara rağmen Fitzgerald, Zelda karakterini yeni kitaplarında da kullanmaya devam ediyor, Zelda da bu duruma evliliklerini tehlikeye atmamak adına göz yumuyordu.

5 sene içerisinde yayınladığı 4 kitapla şöhret basamaklarını hızlı adımlarla tırmanan F. Scott Fitzgerald buna rağmen bir türlü mutlu olamıyor, Zelda ile yaşadıkları huzursuz ilişki de aynı hızla devam ediyordu. Birbirlerine körü körüne aşık olan Fitzgerald çifti yaşadıkları onca olumsuzluklara rağmen ne olursa olsun birbirlerinden kopamıyordu.

F. Scott Fitzgerald’in Muhteşem Gatsby (The Great Gatsby) romanında da konu aldığı; –Birinci Dünya Savaşı’nın ardından 1920’li yıllardan başlayıp, 1929 Büyük Buhran’a kadar devam eden- ve Fitzgerald’ın “Caz Devri” olarak tanımladığı dönem burjuvazinin ivme kazandığı, burjuva ahlakının iyiden iyiye yerleştiği, kitlelerin kendilerini caza ve dansa vurduğu yıllardı.

f-scott-fitzgerald-and-ernest_hemingway

İşte bu dönemlere rastlayan Fitzgerald’ın başarılı romanları, usta yazar Ernest Hemingway’in de gözünden kaçmamıştı. Hemingway fırsat buldukça Fitzgerald’ın eserlerine övgüler yağdırıyor ve onun büyük bir yazar olduğunu belirtiyordu. Uzun zaman partilerde beraber boy gösteren iki yazarın dostlukları da basında sıkça yer aldı.

Hemingway’in alkole ve kadınlara olan aşırı ilgisinden hoşlanmayan Zelda ise kocası Scott’ın Hemingway‘le olan dostluğuna ara vermesi, hatta bitirmesi gerektiği konusunda ısrarcıydı. Zelda’ya olan sevgisi ağır basan F.Scott Fitzgerald bir süre sonra Hemingway ile olan yakın dostluğunu mecburen sonlandırdı.

zelda-sayre-fitzgerald-ve-kizi-scottie-fitzgerald-2Evliliklerinin bu yoğun keşmekeşinin ortasında – 1921 yılının Ekim ayında – Frances Scottie adını verdikleri bir bebekleri dünyaya gelen çiftin hayatlarına olumlu anlamda renk gelse de bu heyecan fazla uzun sürmedi ve ilişkileri bir türlü düzelmedi.

Kocası ile yaşadığı gerilimli günlerden dolayı bıkkınlık içinde olan Zelda zaman zaman baleyle vakit geçirmeye çalışsa da  Fitzgerald’ın “Boşa zaman harcıyorsun.” söylemlerinden bir türlü kurtulamadı.

Fitzgerald’ın kitap yazmaya ayırdığı vakti kendisine ayırmadığını hisseden ve bunu sürekli  onun yüzüne vuran Zelda, evde kaldığı süre boyunca gittikçe hırçınlaştı ve sinir nöbetleri geçirmeye başladı.

zelda-fitzgerald-bale-2Zelda ve Fitzgerald kızlarına yeterli ilgiyi gösterseler de evde yaşanan bu gerginlik zaman zaman küçük Frances Scott’u da huzursuz hale getiriyordu.

Aradan geçen zaman boyunca ruhsal bunalımları artan ve iyiden iyiye “çığrından çıkan” Zelda Fitzgerald, 1930 yılına gelindiğinde şizofreni tanısıyla tedavi amaçlı olarak akıl hastanesine yatırıldı. Tedavi başlangıçta kısa süreli olarak planlanmış olsa da Zelda Fitzgerald hayatının tam 18 yılını bu hastanede geçirecekti.

Hastanede geçirdiği zaman boyunca psikolojik anlamda tedavisine devam edilen Zelda, ziyaret günlerinde aşkı F.Scott Fitzgerald ve kızı ile görüşüyor ve moral depoluyordu.

Bir zaman sonra yazarlığa olan verimliliğinin arttığını düşünen Zelda, zorlu tedavilerinin sonrasında hastanede geçirdiği vaktinin çoğunu günlükler, mektuplar ve hikayeler yazmaya ayırdı. Hatta 1932 yılında yazdığı “Save Me the Waltz” adlı romanı, basın mensupları tarafından fazlaca konuşuldu ve edebiyat camiası tarafından da oldukça beğenildi.Save-Me-the-Waltz-Zelda-fitzgerald

Newspaper clipping of Zelda painting, mid to late 1930s

Sadece edebi eserlerle meşgul olmayan Zelda, sanatın farklı dallarında da üretmeye devam etti. Resme olan merakı bu dönemlerde perçinleşen Zelda, soyut resimler yaparak sanata olan düşkünlüğünü ve yeteneğini tekrar tekrar gösteriyordu.

Hastane günlerini -her hafta görüşmelerine rağmen- ailesinden uzakta geçiren Zelda yavaşta olsa iyileşme sürecine girse de 1940 yılında biricik aşkı, kocası F.Scott Fitzgerald’in ani kalp krizi sonucu öldüğü haberi ile büyük bir sarsıntıya uğradı.

zelda-fitzgerald-akil-hastanesindeKızı Frances Scottie’nin varlığı, F. Scott Fitzgerald’ın ölümüyle yaşadığı acıyı zaman içerisinde hafifletse de artık hiçbir şey eskisi gibi olmadı.

Hayatına, acısıyla tatlısıyla ama daha çok ızdıraplı bir aşkla bağlı olduğu kocası Scott’ın gidişinden sonra 8 yıl daha tutunan Zelda, 1948 yılında Kuzey Carolina – Asheville ‘de yattığı akıl hastanesinde çıkan yangın sonucu hayatını kaybetti.

Dünyaca ünlü bir yazar olarak hala edebiyat çevreleri tarafından anılan, romanları Hollywood’da beyaz perdeye aktarılan F.Scott Fitzgerald, ölümünün ardında -ilham kaynağı karısını ve ondan da önemlisi Frances Scottie’nin annesi- Zelda’yı bırakırken; Zelda Fitzgerald ise edebi kişiliği, sanata, modaya olan düşkünlüğü ve kocasına olan delice aşkı ile geçen onca zaman boyunca hiç unutulmadı ve unutulmayacak.

Zelda Fitzgerald ve ailesinin çok özel fotoğrafları

f-scott-fitzgerald-ve-zelda-sayre-fitzgerald

F.Scott Fitzgerald ve Zelda Fitzgerald’ın özenle yapılmış saçları ve şık kıyafetleri hemen gözümüze çarpıyor.

 

f-scott-fitzgerald-zelda-sayre-fitzgerald-ve-kizi-scottie-fitzgerald

Zelda Fitzgerald, F.Scott Fitzgerald ve kızları Frances Scottie Fitzgerald’ın bir gezi esnasında çekilen fotoğrafı.

 

f-scott-fitzgerald-zelda-sayre-fitzgerald-ve-kizi-scottie-fitzgerald-2

Zelda Fitzgerald, F.Scott Fitzgerald ve kızları Frances Scottie Fitzgerald bir deniz kıyısında gezintideler.

 

The Fitz Family

Zelda Fitzgerald, F.Scott Fitzgerald ve kızları Frances Scottie Fitzgerald ne kadar da mutlular..

 

f-scott-fitzgerald-zelda-sayre-fitzgerald-ve-kizi-scottie-fitzgerald-1924-2

Zelda Fitzgerald, F.Scott Fitzgerald, kızları Frances Scottie Fitzgerald’ı gezmeye çıkarmışlar.

 

f-scott-fitzgerald-zelda-sayre-fitzgerald-ve-kizi-scottie-fitzgerald-denizde

Zelda Fitzgerald, F.Scott Fitzgerald, kızları Frances Scottie Fitzgerald’ın deniz keyfi.

 

F-Scott-Scottie-and-Zelda-Fitzgerald

Zelda Fitzgerald, F.Scott Fitzgerald, kızları Frances Scottie Fitzgerald’in ev halleri.

 

F-Scott-Scottie-and-Zelda-Fitzgerald-1924-cruise-deniz-gezisi-1924

Zelda Fitzgerald, F.Scott Fitzgerald, kızları Frances Scottie Fitzgerald cruise gemiz turuna giderken (1924)

 

prize-winning police dog-named-Fritz_Zelda-Fitzgerald

Zelda’nın polis yarışmasında ödül kazanan köpek  Fritz’i sahiplendiği an.

 

zelda-fitzgerald-2

Zelda Fitzgerald son model arabası ve yine şık kıyafetleri ile poz vermiş.

 

zelda-fitzgerald-4

Zelda Fitzgerald’in bale yaptığı günlerden bir fotoğraf.

 

zelda-fitzgerald-balerin

Çiçek bahçesi içerisinde bir balerin. Adı Zelda Fitzgerald.

 

zelda-fitzgerald-beach

Zelda Fitzgeral denizin keyfini çıkartıyor.

 

zelda-fitzgerald-f-scott-fitzgerald

Zelda Fitzgerald ve büyük bir aşkla bağlı olduğu kocası F.Scott Fitzgerald.

 

zelda-fitzgerald-f-scott-fitzgerald-3

Soğuk bir günde kürküne sarınmış Zelda Fitzgerald ve karizmatik yazar F.Scott Fitzgerald.

 

zelda-fitzgerald-f-scott-fitzgerald-4

F.Scott Fitzgerald ve Zelda Fitzgerald bu sefer arabalarında içerinde.

 

zelda-fitzgerald-f-scott-fitzgerald-6

Zelda Fitzgerald ve aşkı F.Scott Fitzgerald’den bir bir fotoğraf.

 

zelda-fitzgerald-f-scott-fitzgerald-7

F.Scott Fitzgerald ve Zelda Fitzgerald’in çiftlik günlerinden bir fotoğraf karesi daha.

 

zelda-fitzgerald-ve-kedi

Zelda Fitzgerald’in sevimli bir kedi ile çektirdiği fotoğrafı.

 

Zelda-sayre-fitzgerald

Balerin Zelda Fitzgerald’in çiçek bahçesinde çekilmiş başka bir fotoğrafı

 

zelda-sayre-fitzgerald

Zelda Fitzgerald’in kocası dışında bağımlı olduğu bir başka şey olan sigarası ile verdiği fotoğraf karesi.

 

Zelda-sayre-fitzgerald-2

Alabamalı Zelda Fitzgerald’in balerin kıyafetleri ile verdiği seksi bir poz.

 

zelda-sayre-fitzgerald-6

Güzelliği ile göz dolduran Zelda Fitzgerald’in başka bir fotoğrafı.

 

zelda-sayre-fitzgerald-f-scott-fitzgerald

F.Scott Fitzgerald ve Zelda Fitzgerald lüks arabaları ile verdikleri poz.

zelda-sayre-fitzgerald-f-scott-fitzgerald-2

F.Scott Fitzgerald ve Zelda Fitzgerald çiftilikte. Bu fotoğrafta Zelda’nın Frances Scottie’ye hamile olduğu tahmin ediliyor.

 

zelda-sayre-fitzgerald-gencligi

Zelda Fitzgerald’in evlenmeden önceki öğrencilik yıllarından bir fotoğrafı.

 

zelda-sayre-fitzgerald-sea

Zelda Fitzgerald denizin keyfini çıkarıyor.

 

zelda-sayre-fitzgerald-ve-kizi-scottie-fitzgerald

Zelda Fitzgerald, kızı Frances Scottie Fitzgerald ile deniz kenarında.


Salih Gümüştaş

eskimeyenkitaplar.com

Yorum Yapmasam Olmaz :)